Zelf een Tactile Transducer sub-bas 'unit' maken

In de vorige pagina kon je al lezen wat een TT doet en nu 'moet' je wel toegeven aan de spanning die je voelt... Hoe maak je zo'n ding?!

Algemeen
Vindt een (oude) bas-speakerunit (zolder, vader, grofvuil, kringloop, 2e hands, desnoods nieuw). Een diameter van 18cm en groter is perfect. Kleiner is af te raden. De zwaarte van de magneet en het maximale vermogen zijn (net als normaalgesproken voor speakers) van belang. De regel voor TT's is simpel: hoe zwaarder hoe 'beter'.

Gereedschap & benodigdheden
  • ijzerzaag
  • afbreekmesje
  • 2-componentenlijm (bijvoorbeeld Bison Kombi Power)
  • schroefdraad met 10mm diameter en 10cm lengte
  • minimaal 2, maximaal 5 stuks 10mm moeren
  • schroefdraad-tapsetje voor 10mm
  • plaatje metaal (ijzer), tussen de 0.7mm en 1.2mm dik. Dikte, lengte en breedte afhankelijk van de groote van speaker. Voor een 18cm speaker is een 0.7mm stukje plaat prima. De hoogte & breedte afmetingen zijn dan zo rond de 22cm bij 11cm.
  • en het lastigste: een (echt) rond plaatje metaal met de diameter van de bovenzijde van de overgebleven conus minus enkele milimeters. een mooi taps aflopende aluminium of kunststof schijf. deze laatste is moeilijker te maken, maar past gemakkelijker en zal beter te lijmen zijn. eventueel kan ik ze van aluminium voor je draaien. je geeft de diameter maar op en de 'neergang'.

    1

    Complete unit intakt. Klik voor een grotere weergave!
    18cm speakerunit intakt
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Laat in het midden van de speakerconus het stofkapje (dustcap) lekker zitten! Doe dus NIET zoals op de foto! Klik voor een grotere weergave!
    stofkap/dustcap (het kleine conusje in het midden van de speaker) is hier verwijderd: beter van niet!
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave


    Stap 1
    Ik haalde de dustcap (stofkap) (het kleine middenconusje zegmaar) los, maar beter is het deze tot het laatste te laten zitten! Dit beschermd namelijk mooi tegen eventueel gruis en vuil bij het knippen, zagen, enz. Dus mooi laten zitten als het even kan!


    2 De conus is verwijderd. Klik voor een grotere weergave!
    conus is verwijderd op ongeveer 2-3cm na
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    Klik voor een grotere weergave!
    let op dat de plus en min niet afgesneden worden!
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Stap 2
    Verwijder de conus met een scherp mesje, maar pas op bij de plus en min bedrading! Die moeten natuurlijk gespaard blijven. Zoals op bovenstaande (maar ook onderstaande) foto's te zien is, blijft een rand van enkele centimeters van de conus aanwezig (hou in jouw uitvoering dus 2.5 tot 4 centimeter over).

    3 Deel 1 van het zagen is gelukt! Klik voor een grotere weergave!
    bovenaanzicht afgezaagde speaker
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    Zijaanzicht deels gezaagde unit. Klik voor een grotere weergave!
    zijaanzicht afgezaagde speaker
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Stap 3
    Zaag een fors deel van het ijzeren frame weg tot er een rechthoekig geheel overblijft zoals hierboven te zien is.

    4 Deel 2 van het zagen is ook gelukt! Het speakerframe is nu af. Klik voor een grotere weergave!
    zijaanzicht gereedgezaagd frame
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    Bovenaanzicht gereedgezaagde unit. Klik voor een grotere weergave!
    bovenaanzicht gereedgezaagd frame
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Stap 4
    We zagen verder zoals je hierboven al ziet. Dit is voorlopig het laatste dat we aan de speaker zelf wegzagen. Het gaat erom dat we dichter op het restant van de conus komen met de metaalplaat die we straks op de 4 'armen' van de speaker gaan monteren.

    5 Het maakproces van een conusring... draaien, tappen en schuren! Klik voor een grotere weergave!
    het maakproces van een 'type-B' conus-afdichtring
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    De conusring (schuin afgedraaid) van aluminium.
    de aluminium tapsgedraaide conusring type B
    De gelijmde conusring met gelijmde schroefdraad. Klik voor een grotere weergave!
    close-up van verlijmde 'type B' tapse ring/schroefdraad combinatie
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Stap 5
    Hier zie je hoe (mijn schoonvader in zijn machinefabriek) het aluminium rond en aan een zijde tapsgedraaid wordt. De andere zijde is plat. Op de close-up foto zie je tevens een zestal kleinere schroefgaatjes (ook nog getapt). Vergeet dat direct. Het kan wel, maar de constructie wordt veel te zwaar met extra boutjes en het is buitengewoon moeilijk om de (restant)conus en de gaatjes precies op elkaar te laten aansluiten. Niet doen. 2-componentenlijm is veel gemakkelijker, supersterk en het sluit de conus helemaal van binnen af. Wat je hier dus moet doen is afhankelijk van of je (A) een metalen ongeveer 1mm dik rond plaatje gebruikt om de restant-conus af te dichten of (B) een aluminium of kunstof tapsgedraaide afdichtring.
    Allereerst moeten B-types in het midden voorzien worden van een 10mm schroefdraad (tappen dus!). De A-types hebben simpelweg een 12mm gat in het midden van de metalen ring geboord.

    Lijmen:
    In geval A: smeer de 2-componentenlijm op het einde van de schroefdraad, draai de bout erop en lekker laten drogen. Voor B-types gaan we de schroefdraad ook eerst met 2-componentenlijm insmeren maar we draaien deze nu direct in de schroefdraad van de afdichtring. Het schroefdraad moet niet uitsteken vanonder de afdichtring. Het uitstekende deel van de schroefdraad (een centimentertje of 8) zit dus aan de platte kant! Ook hier lekker laten drogen. Een uurtje later kunnen we verder. A-typen smeren zowel de rand van de conus als de rond van de metalen ring goed in met 2-componentenlijm. Steek de schroefdraad door je ring heen en zorg dat de bout aan de 'onderkant' zit. Straks kunnen we dus niet meer bij deze bout komen. Vervolgens 2-compnentenlijm goed op de (restant)conus smeren en op de rand van je metalen ring. En nu de metalen ring met schroefdraad omhoogstekend tegen de conus plakken. Ben je met een B-type bezig dan kun je de vastgelijmde schroefdraad/tapse ring-combinatie gaan insmeren met 2-componentenlijm. Ook het conus-restant insmeren. En nu lijmen maar. De B-types hebben het hier een stuk gemakkelijker doordat het haast onmogelijk is dat het geheel gaat schuiven. Hoe dan ook we laten het verlijming in zowel de A als B typen 'rustig' 24 uur uitharden.

    6 Close-up conusring bevestigd aan conusrestant. Klik voor een grotere weergave!
    close-up (slechte kwaliteit sorry) van type-B conusring
    Uitgezaagde metalen plaat. Klik voor een grotere weergave!
    uitgezaagde metalen plaat
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    Compleet gemonteerde TT. Klik voor een grotere weergave!
    zijaanzicht metalen plaat en (luxe) alu-schroef-voet
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Stap 6
    Voor type A: draai een moer op het schroefdraad waarmee het schroefdraad aan de metalen ronde plaatje gezekerd wordt. (Type B behoeft geen dergelijke zekering). De rest van de beschrijving is voor beide typen gelijk. Draai een moer op de schroefdraad tot op ongeveer een cm afstand van de ronde conus-ring. Plaats nu de rechthoekige metalen plaat met het voorgeboorde gat over de schroefdraad. Vouw vervolgens de matalen plaat om de 4 'armen' van de speaker zoals te zien op bovenstaande foto. Eventueel kun je er nog ter borging een bout & moer per arm doorheen schroeven, maar met een waterpomptang het metaal om de armen buigen gaf bij mij al dermate veel sterkte & vastheid dat ik het onnodig achtte (en het is ook -in mijn geval- niet nodig gebleken achteraf). De moer die we zo-even 'losjes' tussen de ronde conusring en de metalen plaat hebben geplaatst moet nu aangedraaid worden tot tegen de metalen plaat. Let hierbij op dat je niet 'te hard' probeert aan te draaien waarmee je de conus zelf omlaag drukt. Ook te weinig aandraaien moet vermeden worden, want dan trek je juist de conus in z'n geheel juist omhoog! Even rustig bekijken dus. Dan aan de andere kant van de plaat eerst 1 moer goed, ja zelfs erg stevig aandraaien. Nu is de conus via de metalen ring 'hard' verbonden met de metalen plaat. Schroef nog twee of drie moeren tegen deze moer aan om voor wat hoogte te zorgen.   Wie het heel 'luxe' wil doen kan (zoals hier rechtsboven is te zien) een aluminium voetje met boorgaatjes in het voetstuk maken ipv de 3 of 4 moeren. Dat moet dan wel iInclusief schroefdraad in het midden van deze voet. Belangrijk hierbij is echter wel dat de top van een dergelijke voet taps toeloopt (helaas niet zichtbaar op deze foto).

    7 Scheidingsfiltertje. Klik voor een grotere weergave!
    scheidingsfilter waarvan de bas-uitgang benut wordt
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    MDF plaat met scheidingsfiler en TT gemonteerd. Klik voor een grotere weergave!
    MDF plaat met gemonteerde TT en filter
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Stap 7
    Omdat we zojuist gemaakte Tactile Transducer met de magneetspoel naar boven wijzend gaan monteren in de bank heb ik een mdf plaatje op maat gezaagd, daarop de TT geschroefd en tevens uit dezelfde speaker waaruit deze bas-unit kwam het scheidingsfilter gehaald en gemoneteerd op het mdf plaatje. De TT even her-aansluiten op de bas-uitgang, daarna het mdf plaatje aan het frame van de benk bevestigen. Tenslotte de speaker-ingang van het scheidingsfilter aansluiten op de speaker-uitgang van je versterker op een 'B'-kanaal. Ook mogelijk is een aparte versterker aansluiten op een line-uitgang van de bron-versterker/receiver. Hiermee kun je meer power op je TT zetten (of juist minder) maar in ieder geval goed afstemmen op een juist 'gevoelsniveau'. Het scheidingsfilter is in prinicipe niet heel erg per-se nodig, want deze TT is geen speaker meer en geeft nauwelijks nog hoorbaar geluid weer. Echter bij hogere volumes weet zo'n conus-loze TT-speakerunit wel wat geluid te produceren, waaronder wat snerpende hoge tonen. Dat vind ik persoonlijk irritant dus; toch dat scheidingfilter ertussen.

    De bank opengehaald. Klik voor een grotere weergave!
    de onderkant van de open bank
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    De MDF plaat (met TT & filter) aan de bank gemonteerd. Klik voor een grotere weergave!
    de MDF plaat vastgeschroefd
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave
    Alles weer netjes terug... op naar het ultieme voelen. Klik voor een grotere weergave!
    klaar! en nu zitten & voelen maar
    klik op afbeelding voor grote pop-up weergave

    Stap 8
    Monteren, aansluiten, afstemmen en 'voelen' maar!

    Succes als je er zelf aan gaat beginnen!
    Mark Sanne

    Speciale dank aan:
  • Gary Wolanski: zijn site was mijn 2e 'encounter' op het web met een DIY (Doe Het Zelf) pagina voor het maken van een TT (engelstalig).
  • Chad Gray: wiens TT DHZ pagina waarschijnlijk de eerste op internet was (engelstalig).

    TT Links:
  • Fabrikant 'Clark Synthesis'
  • Fabrikant 'ButtKicker'
  • Fabrikant 'SoundBug'

    Mis je nog iets? Mail svp naar






    Webstats4U - Gratis web site statistieken
Eigen homepage website teller